Zuurstofvergiftiging

Door medewerkers van DAN

Het komt nauwelijks meer voor dat je op een duikersboot bent en niemand met verrijkte lucht nitrox ziet duiken. En gezien de populariteit van de PADI Enriched Air Diver-cursus is dit niet zo verrassend. Verrijkte lucht biedt langere bodemtijden en kortere oppervlakte-intervallen. Maar er zijn wel extra aandachtspunten en potentiële gevaren, zoals zuurstofvergiftiging.

Zuurstofvergiftiging kan eenvoudig worden vermeden door recreatieve duikers, maar mocht het onderwater gebeuren, dan kan het dodelijk zijn. Elke verrijkte luchtduiker moet de basisprincipes van zuurstofvergiftiging begrijpen en weten hoe deze te vermijden. Hier zijn enkele reminders en suggesties om minder risico te lopen.

Wat is zuurstofvergiftiging?

Het langdurig ademen van zuurstof bij verhoogde partiële druk kan schadelijke gevolgen hebben voor het lichaam. Er zijn twee soorten zuurstofvergiftiging die duikers moeten kennen.

De eerste is pulmonale zuurstofvergiftiging wat voor duikers minder zorgwekkend is. Deze vorm ontstaat namelijk pas als je langdurig hoge concentraties zuurstof inademt, zoals tijdens een behandeling in een recompressiekamer. Of als je tijdens een langdurige evacuatie 100 procent zuurstof ademt. Duiken duren te kort om pulmonale zuurstofvergiftiging op te lopen. Deze vorm treedt doorgaans op aan land na uren of dagen zuurstof te ademen.

Het begint vaak met luchtwegontsteking, die zich vervolgens naar de longen uitbreidt. Daar kan alveolaire schade en/of collaps, en een afname van de longfunctie optreden. Schade veroorzaakt door dit type zuurstofvergiftiging is volledig omkeerbaar.

Het type zuurstofvergiftiging dat voor duikers van groot belang is, is de zuurstofvergiftiging van het centrale zenuwstelsel (CZS). CZS-zuurstofvergiftiging kan optreden bij zeer korte blootstelling aan aanzienlijk verhoogde partiële zuurstofdrukken. Het kan bij elke duiker optreden die de maximale diepte van zijn gasmengsel overschrijdt of onjuist berekent. Dit type vergiftiging is van invloed op de weefsels van de hersenen en het ruggenmerg en kan plotseling ontstaan. Vitale weefselbeschadiging of epileptische aanvallen zijn het gevolg. Minder ernstige symptomen van zuurstofvergiftiging (onder andere lip- of oogtrekkingen, verwarring en angst) zijn onbetrouwbare indicatoren. In veel gevallen treden onaangekondigd stuiptrekkingen op.

Als een duiker onderwater begint te stuiptrekken, kan de duiker verdrinken als hij de​​ademautomaat niet meer in de mond kan houden. Bij een stuiptrekking moet je de duiker naar de oppervlakte brengen.

Het risico verkleinen

Alhoewel zelfs duikers die met gewone perslucht duiken risico lopen op zuurstofvergiftiging als ze de recreatieve duiklimieten overschrijden, is het vooral een zorg voor duikers die verrijkte lucht ademen of met een rebreather duiken. Duikers moeten, als ze willen duiken met een gasmengsel van meer dan 21 procent zuurstof, hiervoor gebrevetteerd zijn. Zelfs met de juiste training en brevet kan het geen kwaad om de gasanalyses en berekeningen van de blootstelling aan zuurstof te controleren van de duikers die je begeleidt. Wees voorbereid om de procedures nog eens door te nemen of om vragen over gasmengsels en duikplanning te beantwoorden. Dit is in ieders belang.

Zorg dat je vulstation goed wordt onderhouden, dat het personeel dat duikflessen vult over de juiste papieren beschikt en dat je alle procedures volgt voor documentatie en logboekregistratie van het vulstation. Dit is jouw verantwoordelijkheid als duikprofessional of eigenaar van het duikcentrum. Daarnaast zien je klanten dat je geeft om hun welzijn en plezier.

This post is also available in: en fr de it ru es